Ana Sayfa Manşet Öncü Gençlik Ankara Üyesi Tolga Dişci Derledi: Bu Hafta Ekonomide Neler Oldu?

Öncü Gençlik Ankara Üyesi Tolga Dişci Derledi: Bu Hafta Ekonomide Neler Oldu?

373

HAFTALIK EKONOMİK GELİŞMELER RAPORU (22-28 MART)

Üretim:

  • Kahramanmaraş’ta Kipaş Holding tarafından kurulan kağıt fabrikası Haziran ayında üretime başlayacak.
    • Nedir?
      • Fabrikanın yıllık 730 bin ton kağıt üretmesi ve 200 milyon dolarlık ihracat yapması bekleniyor.
      • Fabrika ilk aşamada 1000 kişiye istihdam sağlayacak.
      • Fabrika 55 megavat elektrik üretimiyle kendi ihtiyacını karşılayacak.
  • MÜSİAD Kurucu Başkanı Erol Yarar’ın Aydınlık gazetesine yaptığı açıklamadan bazı satırbaşları:
    • Yüksek faize dayalı sıcak para politikası kısa dönemde sağladığı faydanın yanında sonradan daha büyük sorunlar doğurmuştur.
    • Dünya parasal büyüklüğünün eriştiği nokta, üretim ve ticaret toplamından kat kat fazla.
    • 1920’den beri milli sanayi mücadelesi veriyoruz. Tek çıkış milli sanayinin güçlendirilmesidir. Para politikalarına önem verince sanayi politikalarını ikinci plana bıraktık. Önceliğimiz para politikası değil sanayi politikası olmalı.
    • Tek yol devrim. Ekonomik parametrelerin hepsini baş aşağı etmemiz lazım. Para öncelik değil üretim öncelik dememiz lazım.
  • Hazır giyim sektöründe maliyetler geçen yıla göre %75 ila %300 arasında artış gösterdi. Sanayiciler hammadde ihracatının durdurulmasını ya da ithalattaki gümrük vergilerinin kaldırılmasını talep etti.
    • Neden arttı?
      • Pandemi sonrasında dünyadaki yoğun talep.
      • Liranın değerindeki ani düşüş.
      • Dünya ölçeğinde gemi taşımacılığı fiyatlarının artması.

Dış Ticaret:

  • Anadolu Aslanları İş Adamları Derneği (ASKON) Başkanı Orhan Aydın ülkemiz için stratejik ve ihtiyacımız olan ürünleri AB Gümrük Birliği sözleşmesinden çıkarmamız gerektiğini ifade etti.
  • Moda ve Hazır Giyim Federasyonu (MHGF) Başkanı Hüseyin Öztürk, Türkiye’nin mutlaka dalgalı kurdan sabit kura ya da ihracatçı kura dönmesi gerektiğini söyledi.
    • Ne demek?
      • Dalgalı kur, kurun serbest piyasa içinde tamamen para birimlerine olan talebe göre belirlendiği sisteme deniyor. Bu yöntemde geleceğe dair beklentiler ve spekülasyon paranın değerinin belirlenmesinde önemli rol oynuyor.
      • Özellikle dış politikada rekabetin arttığı dönemlerde, kur dalgalanması çok daha hızlı gerçekleşiyor bu da ithalatın ve ihracatın fiyatında ani değişikliklere sebep oluyor.
      • Bu açıdan Federasyon Başkanı burada firmaların önünü görebilmesi ve şoklar yaşamaması adına kur fiyatının kontrol edilmesini öneriyor.
  • Ticaret Bakanlığı bünyesinde akıllı ihracat robotu, pazara giriş haritası, ülke ve sektörlere dair detaylı güncel bilgiler içeren Kolay İhracat Platformu devreye alındı.

Emek:

  • TÜİK 2020 yılı işgücü istatistiklerini açıkladı:
    • Türkiye’de işsiz sayısı 4 milyon 61 bin kişiye ulaşarak %13,2 oranında gerçekleşti.
      • İşsizlik, yalnızca iş arayıp bulamayanlar üzerinden hesaplanıyor. Bu yüzden çalışmayan toplam nüfusu temsil etmiyor.
    • Toplam çalışan sayısı 1 milyon 268 bin kişi azaldı.
    • Çalışan nüfusun çalışabilecek toplam nüfusa oranı %3 azalarak %43 oldu.
  • Türkiye’de yaşayan ve çalışma yaşında bulunan 1.3 milyon Suriye vatandaşının, yalnızca 50 bini çalışma iznine sahip.
  • Sağlık-Sen, Sağlık Bakanlığı önünde döner sermaye sisteminin iyileştirilmesi talebiyle eylem yaptı.
    • Sağlık-Sen, 81 ilde aynı meslekten ve branştan olan, aynı işi yapan, aynı eğitime ve aynı tecrübeye sahip kişilerin farklı farklı ücretler aldığına dikkat çekti.
  • Türk-İş dört kişilik bir ailenin açlık sınırını 2.736₺, yoksulluk sınırını 8.912₺ olarak; bekar bir çalışanın yaşama maliyetini 3.316₺ olarak hesapladı.
  • Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, istihdam edecekleri teknik personelin %20’sinin yeni mezunlardan oluşacağını duyurdu.

Finans:

  • Hazine ve Maliye Bakanı Lütfi Elvan “serbest piyasa mekanizmasından” taviz verilmeyeceğini ve “liberal kambiyo rejimi” uygulamasının devam edeceğini belirtti.
    • Ne demek?
      • Dalgalı kur diye de adlandırılan liberal kambiyo rejimi döviz kuru fiyatlarının piyasada belirlendiği ve devlet müdahalesinin asgari oranda tutulduğu kur politikaları için kullanılıyor.
  • TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu, önümüzdeki aylarda hemen faiz indirimi yapılmayacağını açıkladı.

Dünyadaki Gelişmeler:

  • Dünya genelinde uygulanan 411 milyon doz COVID-19 aşısının %76’sı yalnızca 10 ülkede uygulandı.
  • ABD Merkez Bankası (FED) Başkanı Jerome Powell dijital dolar konusunda acelesi olmadıklarını belirterek, mevcut dijital paraların değer ölçmekten çok spekülasyon amaçlı kullanıldığını söyledi.
  • Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Rusya ve Çin’in Batı kontrollü ödeme sistemleri kullanımını azaltması çağrısı yaptı.
    • Ne demek?
      • Lavrov’un çağrısının özünü dolardan kurtulmak oluşturuyor. Dolar, özellikle ABD’nin diğer ülkelere yaptırım gücünü arttıran bir araç işlevi görüyor.
  • Norveç, AB’nin onaylaması halinde Rus Sputnik V aşılarını almaya hazır olduklarını açıkladı.
  • ABD’de Trump tarafından imzalanan ve Çinli firmaları gerekli şartlar oluştuğunda ABD borsalarından çıkarma yetkisi veren Yabancı Şirketler Sorumluluk Yasası yasa uygulanmaya konuldu.
  • Çin, Tunus’a 200 bin doz COVID-19 aşısı hibe etti.
  • Sudan, Türkiye ile Kızıldeniz’de gemiler vasıtasıyla elektrik üretimini %67 oranında artırılması konusunda anlaştı.
  • İran ile Çin, İran’ın Kuşak ve Yol Girişimi’ne katılımını öngören 25 yıllık bir iş birliği anlaşması imzaladı.
  • Venezüella Devlet Başkanı Nicolas Maduro, COVID-19 ile mücadelede yardımları için Türkiye, Rusya, Çin, Hindistan ve Küba’ya teşekkür etti.
  • ABD, ABD’li şirketlere vergi uygulayan Türkiye, İngiltere, Hindistan, İtalya, İspanya ve Avusturya’dan ithal edilen ürünlere vergi uygulayabileceğinin sinyalini verdi.

Türkiye’deki Diğer Gelişmeler:

  • Türkiye’de kişi başına düşen kullanılabilir su miktarı son 20 yılda yaklaşık %45 azaldı.
  • İstanbul’un birçok ilçesinde kira fiyatları 1 yılda %50 ile %120 arasında arttı. Artışta, arzın azalması, ucuz kredi, metro inşaatları ve kentsel dönüşüm etkili oldu.
  • Suriyelilerin Türkiye’de kurduğu işletme sayısı 10 yılda 20 bine ulaştı.
  • Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu (EPDK), dağıtım şirketleri ve görevli tedarik şirketlerine yapılan elektrik satışlarında Nisan-Haziran dönemi için geçerli olmak üzere %17,5 indirime gidecek.

Tolga Dişçi
Öncü Gençlik Ankara Üyesi